Poprzednia ] Strona Główna ] Spis treści ] Następna ]

Saga o Ynglingach

Albo

Historia rodu Ynglingów od Odyna do Halfdana Czarnego

Część czwarta (od Olafa Drwala do Rognvalda Wysokiego Jak Góra)


O Ivarze

O Olafie Drwalu

Śmierć Olafa Drwala

Halfdan Hvitbein obwołany królem

O Halfdanie Hvitbeinie

O Ingjaldzie, bracie Halfdana

O śmierci króla Eysteina

O Halfdanie Łagodnym

O Gudrodzie Łowcy

O śmierci króla Olafa

O Rognvaldzie Wysokim Jak Góra


46.      O Ivarze.

Ivar Vidfavne podbił całą Szwecję. Uzależnił od siebie wszystkie duńskie włości, większą część Saksonii, wszystkie Wschodnie Kraje i piątą część Anglii. Z jego rasy pochodzą królowie Szwecji i Danii, którzy mieli najwyższą władzę w tych krajach. Po Ingjaldzie Złym rasa Ynglingów pomimo długości linii władców utraciła włości Upsali.

47.      O Olafie Drwalu.

Olaf DrwalGdy Olaf, syn króla Ingjalda, usłyszał o końcu swego ojca, wyruszył z ludźmi, którzy zechcieli za nim podążyć, do Nerike. Wśród szwedzkiego społeczeństwa powstała zgoda, co do wyrzucenia rodziny Ingjalda i wszystkich jego przyjaciół. Tak, więc gdy Szwedzi wywiedzieli się o nim, nie mógł tam pozostać, lecz ruszył na zachód, przez puszczę, nad rzekę, która płynie z północy, wpadając do jeziora Venner a jest nazywana Klar. Tam się osiedlił Olaf, karczował lasy, wypalał i siał. Wkrótce powstały tam wielkie okręgi, które razem noszą nazwę Vermelandu i zaczęto tam dobrze żyć. Gdy Szwedom opowiedziano, że Olaf karczuje lasy, ci śmiali się z jego czynów i przezwali go Olafem Drwalem. Olaf miał żonę zwaną Solva, lub Solveig, córkę Halfdana Guldtanda, mieszkającego na zachodzie w Soleyar. Halfdan był synem Solve Solvarsona, który był synem Solve Starego, który pierwszy zasiedlił te wyspy. Matką Olafa Drwala była Gauthilda, a jej matką była Alov, córka Olafa Bystro-wzrocznego, króla Nerike. Olaf i Solva mieli dwóch synów: Ingjalda i Halfdana. Halfdan był wychowywany w domu Solvego, brata jego matki i był nazywany Halfdanem Hvitbeinem.

48.      Śmierć Olafa Drwala.

Wielu ludzi opuściło Szwecję, uciekając przed królem Ivarem a gdy usłyszeli, że król Olaf ma żyzne ziemie w Vermelandzie, tak wielka liczba przybyła do niego, że ziemia nie mogła ich utrzymać. Dlatego nastała bieda i głód, za co winnym uznano króla, jako, że Szwedzi zawsze czynią swoich królów odpowiedzialnymi tak za dobre, jak i za złe plony. Wśród Szwedów powstała plotka, że król Olaf skąpił przy składaniu ofiar, i uwierzono, że bieda ma w tym swe źródło. Szwedzi zebrali się więc uzbrojeni, wyprawili się przeciw królowi Olafowi, otoczyli jego dom i spalili go w nim, przeznaczając Odynowi, jako ofiarę za dobre plony. Zdarzyło się to nad jeziorem Venner. Tak mówi o tym Thjodolf:

Świątynny wilk, na brzegach jeziora,

Ciało Olafa pożera.

Karczownik zginął

W Odyna chramie na jeziora brzegu.

Jarzące się płomienie pełgają po powierzchni

Monarszej szaty Szwedzkiego króla.

To Olaf, sławny przed laty,

Zniknął z ziemi na brzegach Venner.

49.      Halfdan Hvitbein obwołany królem.

Ci ze Szwedów, którzy potrafili lepiej rozumować, wiedzieli, że złe czasy wynikają z tego, że kraj zamieszkiwany jest przez większą liczbę ludzi niż może się utrzymać i nie powinno się o to obwiniać króla. Powzięli oni postanowienie, by przejść las Eida ze wszystkimi ludźmi. Niespodziewanie podeszli pod Soleyar, zabili króla Solve i uwięzili Halfdana Hvitbeina, Obwołali go wodzem i nadali mu tytuł króla. Potem Halfdan opanował Soleyar i pomaszerował ze swą armią do Romarike, splądrował je i podbił ten okręg siłą miecza.

50.      O Halfdanie Hvitbeinie.

Halfdan Hvitbein został wielkim królem. Ożenił się z Aasą, córką Eysteina Srogiego, który był królem ludu Uplandu i panował nad Hedemarkiem. Halfdan i Aasa mieli dwóch synów, Eysteina i Gudroda. Halfdan podbił większą część Hedemarku, Toten, Hadeland, i większość Westfoldu. Dożył sędziwego wieku i umarł w swoim łóżku w Toten, skąd jego ciało przewieziono do Westfoldu i pochowano pod kurhanem w miejscu zwanym Skaereid w Skiringsale. Tak mówi Thjodolf:

Halfdan, szanowany przez przyjaciół i wrogów,

Otrzymał na koniec życia głęboki odpoczynek:

Wiekowy mąż w końcu, choć późno,

Położył się w Toten według gwiazd wyroków.

W Skiringsale wisi nad jego grobem

Skała, która zda się lamentować nad dzielnym Halfdanem,

Przez wodzów i lud poważanym,

Który od każdego otrzymał cichą łzę.

51.      O Ingjaldzie, bracie Halfdana.

Ingjald, brat Halfdana, był królem Vermelandu; lecz po jego śmierci król Halfdan wziął Vermeland w posiadanie, pobierał skat i ustanowił jarlów nad nim. Władał Vermelandem aż do śmierci.

52.      O śmierci króla Eysteina.

Eystein, syn Halfdana Hvitbeina, został królem w Raumarike i Westfoldzie. Był on ożeniony z Hildą, córką Erica Agnarssona, który był królem w Westfoldzie. Agnar, ojciec Erica, był synem Sigtryga, króla okręgu Vend. Król Eric nie miał syna i umarł, gdy król Halfdan Hvitbein jeszcze żył. Ojciec i syn, Halfdan i Eystein, objęli w posiadanie cały Westfold, którym Eystein rządził aż do śmierci. Żył w tym czasie w Varnie król zwany Skjold, który był wielkim wojownikiem. Król Eystein wybrał się z kilkoma okrętami do Varny, splądrował ją i wywiózł wszystko, co mógł znaleźć z ubrań i innych cennych rzeczy oraz zabrał zapasy wieśniaków. Zabił też na plaży bydło na prowiant i odpłynął. Król Skjold przybył na plażę ze swą armią, gdy Eystein był tak daleko, że ledwo można było dostrzec żagle. Król Skjold wziął swój płaszcz, zafalował nim i dmuchnął weń. Król Eystein siedział za sterem, jak w przeszłości żeglowali jarlowie a inny statek płynął obok niego, gdy nadeszło uderzenie fali, które wyrzuciło króla za burtę i spowodowało jego śmierć. Jego ludzie wyłowili jego ciało i zawieźli do Borre, gdzie usypali mu kurhan, na morskim brzegu w Raden, niedaleko Vodle. Tak mówi Thjodolf:

Król Eystein siedział na rufie

Swego dobrego okrętu: z nagłym łoskotem

Wirujący grzmot cisnął go do piekła,

I sondując głębię bohater wpadł

Pod słoną wodę. W szalonym wirze

Lokego, brata Nawałnicy córa,

Ponura Hel, porwała jego duszę;

I teraz, gdzie Vodle oceaniczną zatokę

Obmywa lodowato-zimny prąd, grób

Eysteina stoi – dobrego, dzielnego!

53.      O Halfdanie Łagodnym.

Syn króla Eysteina, który po nim dziedziczył miał na imię Halfdan. Był nazywany Halfdanem Łagodnym, lecz także Złym Aktorem. Trzeba powiedzieć, że był uważany za hojnego i dawał swym ludziom tyle złota, co inni królowie srebra, lecz jednocześnie dawał głodowe wyżywienie. Był wielkim wojownikiem, który wypływał na długie rejsy na wiking, i zgromadził wielki majątek. Ożenił się z Liv, córką króla Daga z Westmare. Holtar z Westfold był jego szambelanem. Halfdan umarł w łóżku, zmorzony chorobą i został pochowany w Borre pod kurhanem. Tak mówi Thjodolf:

Wołaniem Heli, wielki król

Został wezwany na ting Odyna:

Król Halfdan, który mieszkał długo

Z Holtarem, musiał usłuchać ponurego Losu.

W Borre, w królewskim grobowcu,

Leży bohater w ziemi.

54.      O Gudrodzie Łowcy.

Paź Aasy przebija GudrodaNastąpił Gudrod, syn Halfdana. Był nazywany Gudrodem Wspaniałym a także Gudrodem Łowcą. Ożenił się z Alfhildą, córką króla Alfarina z Alfheimu i dostał razem z nią pół okręgu Vingulmark. Ich syn Olaf był potem nazywany Geirstad-Alf. Alfheimem w tamtych czasach nazywano krainę między rzekami Glommen i Gotha. Gdy Alfhilda umarła, król Gudrod posłał swatów na zachód, do Agder, do króla, który tam panował, a który zwał się Harald Rudobrody. Swaci w imieniu Gudroda ubiegali się o rękę królewskiej córki Aasy, lecz Harald nie zgodził się na małżeństwo i posłańcy musieli wrócić z niczym. Niedługo potem król Gudrod zwodował swe statki i z wielką siłą ruszył do Agder. Po wylądowaniu podszedł zupełnie niespodziewanie nocą pod dom króla Haralda. Gdy Harald uświadomił sobie obecność obcej armii, wyszedł jej naprzeciw z ludźmi, których miał przy sobie i dzielnie się bronił, mimo przewagi przeciwnika. Król Harald i jego syn Gyrd zginęli a król Gudrod wziął wielkie łupy. Wywiózł ze sobą Aasę, córkę króla Harald i miał z nią ślub. Mieli syna z tego małżeństwa o imieniu Halfdan. Gdy Halfdan miał rok, Gudrod wyruszył świętować. Przebywał ze swym statkiem w Stiflesund, gdzie pito ostro, tak że król był mocno podchmielony. Wieczorem, po ciemku, król schodził ze statku i gdy był przy końcu trapu, wybiegł mu naprzeciw jakiś mężczyzna i przebił go włócznią. Człowieka tego zaraz zabito a gdy blask świtu rozjaśnił niebo odkryto, że był to paź Aasy. Aasa nigdy nie przyznała się, że to ona wydała rozkazy. Tak mówi Thjodolf o tym:

Gudrod odszedł na długi spoczynek,

Mimo całej swej hardej dumy –

Włócznia zdrajcy przebiła jego bok:

Dla Aasy żywiącej w swej piersi

Zemstę. Gdy winem zmęczony,

Bohater zsiadał ze statku,

Okrutnej królowej thrall się posunął

Do czynu, o którym śpiewam:

A teraz głęboko upadły król,

W Stiflesund, w starym łożu

Starej Gudroda rasy, leży martwy.

55. O śmierci króla Olafa.

Olaf dzierżył władzę po swoim ojcu, Był on wielkim wojownikiem i zdolnym człowiekiem. Oprócz tego był przystojny, bardzo silny i wielkiego wzrostu. Rządził w Westfold. Król Alfgeir przejął cały Vingulmark i przekazał swemu synowi Gandalfowi. Ojciec i syn wspólnie wywołali wojnę w Romarike i podbili większą część tego okręgu. Syn króla Uplandu, Eysteina Wielkiego, miał na imię Hogne. Podbił on cały Hedemark, Toten i Hadeland. Potem Vermeland oddzielił się od władztwa syna króla Gudroda i przyłączył się samorzutnie, płacąc skat, do królestwa Szwecji. Olaf miał około dwudziestu lat, gdy Gudrod zmarł. Podzielił się królestwem ze swym bratem Halfdanem tak, że Olaf dostał wschodnią a Halfdan zachodnią część. Król Olaf miał swą stolicę w Geirstad. Tam też umarł na chorobę stopy i został pochowany pod kurhanem w Geirstad. Tak śpiewa Thjodolf:

Długo była ta gałąź z pnia Odyna

Mocną podporą królestwa Norwegii;

Długo król Olaf dumnie

Panował nad Westfoldu krainą.

W końcu okrutną podagrą umęczony,

Dobry król Olaf pogrążył się w spoczynku:

Jego ciało leży pod ziemią,

Pochowane w Geirstad, w kurhanie.

56. O Rognvaldzie Wysokim Jak Góra.

Rognvald miał na imię syn Olafa, który był królem Westfoldu po swym ojcu. Był nazywany „Wysoki Jak Góra” a Thjodolf z Hviny ułożył dla niego „Opowieść o Ynglingach” w której mówi:

Pod niebios błękitną kopułą, imienia

Bardziej godnego sławy

Niż Rognvald nie znałem; którego zręczne ręce

Poskramiały pogardę kraju

Rognvald, który umiał prowadzić

Dzikie konie morskie przez fale przyboju:

„Wysoki Jak Góra” brzmiało dumne imię

Pod którym sława królewska jaśniała.

do góry

Poprzednia ] Strona Główna ] Spis treści ] Następna ]